«مبانی فقهی حقوق بشر اسلامی، حقوق بشر عرفی» نوشتهٔ مسعود افواجی (کارشناس ارشد علوم سیاسی) با ویراستاری علمی دکتر بهزاد صادقی، به این پرسش میپردازد که حقوق بشر بر چه بنیادی استوار است و آیا خوانش عرفی و خوانش اسلامی از این بنیادها به یک جا میرسند یا نه. مؤلف نشان میدهد که در حقوق بشر اسلامی مبنای حقها الهی است و در حقوق بشر عرفی، عقلِ فارغ از وحی و بینش فردگرایانه؛ و از همین تفاوتِ خاستگاه، تفاوتهای عملی مهمی سر میزند.
کتاب نخست مفاهیم را روشن میکند: معنای حق، تفکیک «حق بودن» از «حق داشتن»، و صورتهای گوناگون حق در قالب مطالبه، امتیاز، قدرت و مصونیت. سپس مبانی اخلاقی حقوق بشر عرفی را میکاود؛ کرامت انسانی در اندیشهٔ کانت، عقلگرایی علممحور، فردگرایی، نظریهٔ حقوق طبیعی با خوانشهای دینی، غیردینی و لیبرال، و نظریهٔ قراردادگرایی از کانت تا رالز. در برابر آن، مبانی حقوق بشر اسلامی بررسی میشود: کرامت انسانی در اسلام، حقوق طبیعی در نگاه اسلامی و اصول موضوعهٔ آن از خداباوری و جاودانگیباوری و هدفمندی نظام آفرینش تا ملازمهٔ حق و تکلیف، اختیار و آزادی، حسن و قبح عقلی، قبح عقاب بلابیان و عدالت. در بحث معنای حق در متون دینی نیز جایگاه حکم، تکلیف و مُلک و برداشت رسالهٔ حقوق امام سجاد(ع) واکاوی شده است.
بخش پایانی، سنجهٔ عملی این مبانی است: مقایسهٔ اجمالی مواد اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر با اعلامیهٔ اسلامی حقوق بشر (اعلامیهٔ قاهره، ۱۹۹۰) و جمعبندی وجوه اشتراک و افتراق قواعد این دو سند. کتاب با فهرست منابع فارسی و عربی و کتابنامهای مفصل همراه است و برای دانشجویان و پژوهشگران حقوق، علوم سیاسی، فقه و فلسفهٔ اخلاق و همچنین علاقهمندان به مطالعات تطبیقی حقوق بشر مناسب است.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.